Wat helpt echt in de klas?
Wegwijzer 4
Wegwijzers / Wat helpt echt in de klas?
Kinderen met tics op school
Een respectvolle klascultuur geven kinderen met tics de ruimte om te leren en zichzelf te zijn.
Op school proberen veel kinderen hun tics te onderdrukken om niet op te vallen. Dat kost veel energie en kan leren en concentreren moeilijker maken dan het lijkt. Tegelijk zoeken ouders en leerkrachten handvatten om op een steunende manier met tics om te gaan. Met kleine aanpassingen in de klas en begrip voor hoe het kind de situatie beleeft, kan school een veilige en leerzame omgeving blijven.
Hoe tics ervaren worden
Voor kinderen met tics kan school soms zwaar zijn. Ze proberen tics te verbergen of te onderdrukken, wat veel energie kost. Dit kan invloed hebben op:
• Concentratie en leren
• Sociale interacties
• Zelfvertrouwen
Sommige tics zijn zichtbaar of hoorbaar tijdens activiteiten zoals lezen, schrijven of stil werken, waardoor kinderen zich onzeker kunnen voelen.
Belangrijk: kinderen met tics zijn even intelligent als hun klasgenoten; de manier waarop tics zich uiten kan wél de schoolervaring beïnvloeden.
Praktische tips
Tics begrijpen
• Tics zijn plotselinge, onvrijwillige bewegingen of geluiden.
• Sommige kinderen laten ze zien, anderen proberen ze te verbergen.
• Het tegenhouden van tics kost veel energie en kan leren bemoeilijken.
• Vaak komt dit door onzekerheid of schaamte.
• Tip: laat zien dat de klas een veilige plek is waar het kind zichzelf mag zijn.
Podcast tip
Omgaan met tics
• Geef het kind ruimte om zichzelf te zijn.
• Structuur en voorspelbare routines helpen spanning verminderen.
Bewegingsmogelijkheden
Veel kinderen met tics zijn beweeglijk, laat dit op een positieve manier toe:
- Een tangle, wiebelkussen of elastiek onder de tafel
- Korte wandelingen of een rustig plekje om spanning kwijt te raken
- Korte pauzes helpen tics en stress verminderen.
Schrijven & toetsen
• Tics in handen of armen kunnen schrijven bemoeilijken; geduld is belangrijk.
• Gebruik bij grotere schrijfopdrachten eventueel een laptop of tablet.
• Extra tijd of een rustige plek bij toetsen kan nodig zijn; bekijk resultaten altijd in context van het kind.
Sociaal-emotionele steun
• Kinderen met tics voelen zich soms bekeken; een plek aan de zijkant van de klas kan spanning verminderen.
• Benadruk talenten en positieve eigenschappen: creatief, humoristisch, empathisch, doorzettingsvermogen.
• Het delen van de diagnose kan begrip in de klas vergroten, maar alleen als het kind zich daar prettig bij voelt. Dit kan via een spreekbeurt of door een korte uitleg van de leerkracht.
Communicatie & betrokkenheid
• Benoem positieve bijdragen: “Ik merk dat je je best doet.”
• Bespreek met het kind wat helpt: korte pauzes, beweging of een rustig plekje.
• Overleg met ouders; zij hebben vaak al ervaring met wat goed werkt.
Wat níét helpt
• Straf geven omdat een tic zichtbaar is
• Overmatig aandacht vestigen op de tic
Dit verhoogt spanning en kan de tics juist versterken.
Mijn Advies
Praktische tool voor leraren. Download hier de brochure voor leerkrachten.